თუ შენ მარიამი გქვია...

თუ შენ მარიამი გქვია, შენი სახელი ბევრად უფრო ძველია, ვიდრე შეიძლება გეგონოს. მან გამოიარა საუკუნეები, ქვეყნები და ენები... ზოგან მარიად იქცა, სხვაგან მერიდ ან მარიდ, ქართულში კი მარიამის ფორმით დამკვიდრდა.

ეს სახელი ბევრისთვის პირველ რიგში ღვთისმშობელს უკავშირდება, თუმცა მისი ისტორია ქრისტიანობამდე დიდი ხნით ადრე იწყება.

სახელის უძველესი ბიბლიური ფორმაა ებრაული „მირიამი“. ძველ აღთქმაში ამ სახელს მოსესა და აარონის და ატარებს. ახალ აღთქმაში გვხვდება ფორმები „მარიამ“ და „მარია“, რომლებთანაც სხვადასხვა ენაში გავრცელებული მონათესავე სახელებია დაკავშირებული.

ამიტომ მარიამი, მარია, მერი და მარი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად წარმოშობილი სახელები არ არის. ისინი ერთი უძველესი სახელის სხვადასხვა ენობრივი ფორმებია.

რაც შეეხება სახელი მარიამის თავდაპირველი მნიშვნელობას, ის დაზუსტებით ცნობილი არ არის. ერთ-ერთი ჰიპოთეზა სახელს ძველეგვიპტურ ფუძეს და სიტყვებს - „საყვარელს“ ან „სიყვარულს“ უკავშირებს. სხვა განმარტებებში გვხვდება „სიმწარე“ და „ურჩობა“ ან „ამბოხი“. თუმცა არცერთი მათგანი არ უნდა მივიჩნიოთ სახელის ერთადერთ, საბოლოოდ დადგენილ თარგმანად.

შეიძლება შეგხვედრია კიდევ ერთი პოეტური ახსნა მარიამი - „ზღვის ვარსკვლავი“.
ეს მარიამთან დაკავშირებული ძველი რელიგიური სახელდებაა, თუმცა სახელის თავდაპირველ ენობრივ მნიშვნელობად არ მიიჩნევა.

მარიამის სახელის გავრცელებაში განსაკუთრებული როლი ქრისტიანობამ და ღვთისმშობლის პატივისცემამ შეასრულა. სახელს თან გაჰყვა დედობის, რწმენისა და მფარველობის ასოციაციები, მნიშვნელობები, რომლებიც რელიგიურმა და კულტურულმა ტრადიციამ შესძინა.

ქართულ ისტორიაში ამ სახელს სამეფო კარზეც ხშირად ვხვდებით. მარიამ დადიანი XVII საუკუნეში ქართლის დედოფალი იყო. მის სახელს უკავშირდება „ქართლის ცხოვრების“ მარიამისეული ნუსხაც - ქართული ისტორიული მეხსიერების მნიშვნელოვანი ხელნაწერი.

ხშირად ამბობენ, რომ ყველა მარიამს ხასიათის ერთი თავისებურება აერთიანებს - ისინი ხშირ შემთხვევაში მშვიდები, მზრუნველები და ძლიერები არიან.

თუ შენ მარიამი გქვია, ეს თვისებები შენს ხასიათშიც უნდა ეძებო და გახსოვდეს შენი სახელის უკან უძველესი ბიბლიური ამბავი და მრავალსაუკუნოვანი ქართული ტრადიცია დგას.